زندگی نامه شادروان ميرزا احمدخان بدر نصيرالدوله
.:. معرفی اجمالی
شادروان میرزا احمد بدر فرزند عبدالوهاب آصفالدوله ، از دولتمردان معروف در دوره قاجار و عصر پهلوی اول است. میرزا احمد در رشت زاده شد و در تهران دانشهای مرسوم و متداول زمان را تحصیل کرد و برخی را نیز از پدر آموخت. آنگاه نزد معلمان ایرانی و اروپایی زبان فرانسه و علوم ریاضی و طبیعی را فرا گرفت. او در سال 1285 به خدمت وزارت خارجه در آمد .
.:. مناصب دولتی
در وزارت خارجه ، از آنرو که تحصیلات گستردهای داشت و علوم قدیم و دانشهای
روز را به خوبی فرا گرفته بود و بر ادبیات فارسی و زبانهای خـارجی تـسلط کافی
داشت، به سرعت پیشرفت کرد. در سال 1283 مأمور خدمت در سفارت ایران در بلژیک شد و اندکی بعد مقام وزیر مختاری ایران در آن کشور را به دست آورد و با گذشت زمان در میان سفیران کشورهای خارجی در بلژیک اعتبار فراوان و شهرتی درخور یافت.
دوران سفارت او 6 سال طول کشید. پس از بازگشت به ایران رئیس دیوان عالی تمیز شد و سپس در سال 1295 در کابینه نخست میرزا حسنخان وثوقالدوله به سمت معاونت وزارت خارجه منصوب گردید و اندکی بعد کفیل این وزارتخانه شد.
نصیرالدوله در دوره دوم صدارت وثوقالدوله که از 26 تیر 1297 آغاز شد و حدود دو سال دوام داشت، وزیر معارف و اوقاف و صنایع مستظرفه بود و در این دوران توانست از عهده خدمات مهمی به فرهنگ و معارف کشور برآید. این دولت تا 4 تیر 1299 بر سر کار بود . بدر در اوایل سال 1305 در دوره ششم مجلس ، نماینده سیرجان (کرمان) شد اما پیش از افتتاح مجلس، مستوفیالممالک، رئیس الوزرای وقت، او را به وزارت معارف منصوب نمود .
.:. خدمات و فعالیتهای فرهنگی
مرحوم میرزا احمد خان بدر در زمان تصدی وزارت معارف اقدامات متعددی را برای تاسیس و تکمیل مدارس در شهرها صورت داد از خدمات برجسته او تأسیس و تکمیل مدارس بود. وثوقالدوله رئیس الوزرای وقت نیز با او همراهی کامل داشت و پیشنهادهای وی را تا جایی که بودجه دولت اجازه میداد، میپذیرفت و خواستههای او را برآورده میکرد.
اقدام پسندیده دیگر او برای رسیدگی به برنامه ها ، امتحانات و صلاحیت های علمی معلمان تأسیس دارالمعلمین (دانشسرا) مرکزی و تبدیل مدرسه دخترانه «فرانکوپرسان» به دارالمعلمات بود دارالمعلمین مرکزی در 1298 افتتاح شد و این مدرسه بعدا تبدیل به دانشسرای عالی با رشته های ریاضی ، فیزیک ، شیمی ، ادبیات ، تاریخ و جغرافیا گردید .
میرزا احمد خان بدر در سال 1297 سه مدرسه متوسطه جدید دایر کرد. مدرسه سلطانی به ریاست سلطان العلما، مدرسه سیروس به ریاست محسن قریب و مدرسهای دیگر به ریاست آقامیرزا ضیاءالدین دایر گردید .
در این زمان آموزش ابتدایی و متوسطه گسترش بسیار یافت و افراد بیبضاعت به صورت رایگان در این مدارس آموزش میدیدند.
میرزا احمد خان بدر از محل تصویبنامه 4 مادهای هیأت وزرا (سال 1297) جمعاً 30 دبستان و 10 مدرسه دخترانه و 9 دبیرستان همراه با کلاسهای دبستانی در تهران و چند مدرسه در شهرستانها تأسیس کرد.
.:. خدمات میرزا احمد خان بدر در دوران وزارت
از خدمات دیگر میرزا احمد خان بدر در دوران وزارت، تصویب نظامنامهای برای حل مشکلات داروفروشان و اطبا بود که بر اساس آن از اطباء و داروفروشان تهران و شهرستانها امتحان به عمل آمد و کسانی که از عهده برآمدند، اجازه ادامه کار یافتند. همچنین وی مقرر کرد که دانشجویان مدرسه طب هفتهای دو روز در بیمارستان دولتی حضور یابند و پزشکی عملی را از استادان بیاموزند. از اقدامات دیگر او تاسیس مدرسه دندان سازی و مدرسه حقوق با استادان ایرانی و فرانسوی بود.
از اقدامات دیگر میرزا احمد خان بدر ، همچنین تفکیک کلاس موزیک از مدرسه دارالفنون و تشکیل مدرسهای جدید برای آموزش موسیقی بود. شاگردان این مؤسسه آموزشی را که زیرنظر وزارت معارف اداره میشد ، افراد نظامی و غیرنظامی تشکیل میدادند.
از کارهای دیگر دوره اول وزارت او، انتشار مجله اصول تعلیم یا اصول تعلیمات بود که شماره اول آن در 1299 به چاپ رسید و پس از انتشار 6 شماره اداره آن بر عهده ابوالحسن فروغی رئیس دارالمعلمین عالی نهاده شد. سالنامه معارف ایران نیز در 1297 منتشر شد. این سالنامه اطلاعات گرانبهایی از اوضاع فرهنگی آن عصر در بردارد.
.:. سایر خدمات بدر در وزارت معارف
میرزا احمد خان بدر در دوران کوتاه وزارت معارف خود در کابینه مستوفی الممالک در 1305 نیز خدمات مهمی انجام داد. از جمله کتابخانه معارف را تأسیس کرد که بعداً نام آن به کتابخانه ملی تغییر یافت و حدود 15 هزار جلد از کتابهای کتابخانه سلطنتی به آنجا منتقل گردید. در همین زمان او لایحه تعلیمات عمومی را به مجلس برد و در راه تصویب و اجرای آن کوشید. براساس این لایحه آموزش رایگان به تصویب مجلس رسید.
میرزا احمد خان بدر در سالهای آخر عمر به عضویت کمیسیون معارف درآمد. اعضای دیگر این کمیسیون مشیرالدوله پیرنیا، مؤتمن الملک پیرنیا، یحیی دولتآبادی، محمد مصدق و چند تن دیگر بودند. وظیفه اعضا برنامهریزی برای کمیسیون و انتخاب کتابهای مناسب برای چاپ بود.
.:. آثار علمی
میرزا احمد خان بدر شخصی دانشمند، ادیب و میهنپرست بود و دانشمندان را ارج مینهاد. آثار و نوشتههایی از او برجای مانده است که ترجمه کتاب معرفهة الارض ، تاریخ نادرشاه و رساله در حساب و خواص اعداد از آن جملهاند. اشعار اندکی از او در دست است که نشانه ذوق سلیم اوست. وی در آن روزگار که جوانان متأثر از تمدن غربی به فرهنگ ملی خود کمتر توجه و اعتنا میکردند و در تغییر خط از الفبای فارسی به لاتین تبلیغاتی صورت میگرفت، چکامهای سرود و در آن فرنگ رفتگان را از ورود در این معرکه برحذر داشت. او به حفظ آثار ملی و هنری ایران علاقهمند بود و خود چند مجلد مرقع از خطوط استادان قدیم، چند جلد کتاب خطی نفیس و یک مجلد قرآن کریم به خط آقا ابراهیم قمی را به موزه ملی اهدا کرد. ظاهراً این آثار بعدها به کتابخانه ملی انتقال یافت.
.:. وقف
احمد بدر در زمان حیات خود قصد نموده بودند که قریه نصیرآباد را برای امور خیر وقف نمایند که بعد از وفات وی در سال 1309 تمام وراث وی قریه نصیرآباد شهریار را برای انجام امور فرهنگی ، رسیدگی به امور خیریه و نیازمندان (طبق وقفنامه) وقف نمودند .
.:. وفات
در سالیان آخر نصیرالدوله بجز عضویت در کمیسیون معارف منصبی نداشت، تا آنکه در 4 بهمن 1309، در 62 سالگی درگذشت. پیکر او را در حرم حضرت عبدالعظیم به خاک سپردند.
روابط عمومی موقوفه میرزا احمد خان بدر نصیرالدوله نصیرآباد
—
—
—
—
—
—
—
—
زندگی نامه شادروان ميرزا احمدخان بدر نصيرالدوله
ثبت دیدگاه :